Archiwa kategorii: Idee

O pochodzeniu, istocie i składowych częściach patriotyzmu

 

Eliza_Orzeszkowa1
Eliza Orzeszkowa (1841-1910) pisarka, pozytywistka

                                                                                              Eliza Orzeszkowa

Nie podobna zaprzeczyć, jest to zresztą prawdą, rzucającą się w oczy, — że pierwszy zawiązek patriotyzmu spoczywa w uczuciowych władzach człowieka. Wprzód, zanim w umyśle dziecięcia powstanie jakakolwiek myśl, świadoma siebie, lub jakiekolwiek pojęcie wcieli się w odpowiednią sobie formę i dosięgnąć zdoła wysokiej fazy uogólnienia, zaczyna ono uczuwać dobroczynność tego, co je otacza, używać rozkoszy światła, ciepła, barw, woni, dźwięków i wszystkich tych ochron od zagłady i cierpień, którymi je otaczają najmniej choćby troskliwe, opiekuńcze dłonie.

Czytaj dalej O pochodzeniu, istocie i składowych częściach patriotyzmu

OD PRAW OSOBY LUDZKIEJ DO PRAW NARODÓW

jp2
Przemówienie Ojca świętego Jana Pawła II w ONZ, New York 5 października 1995 roku

Panie Przewodniczący,
Szanowne Panie i Panowie!

Zaszczyt to dla mnie, że mogę zabrać głos na tym forum, aby wraz z ludźmi reprezentującymi wszystkie kraje, rasy, języki i kultury uczcić 50. rocznicę powstania Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jestem w pełni świadom, że zwracając się do tego szanownego Zgromadzenia, mam sposobność przemawiać w pewnym sensie do całej rodziny narodów zamieszkujących Ziemię. Pragnę, aby mój głos, wyrażający szacunek i zainteresowanie, z jakim Stolica Apostolska i Kościół Katolicki odnoszą się do tej instytucji, połączył się z głosem wszystkich, którzy wiążą z ONZ nadzieje na lepszą przyszłość ludzkiego społeczeństwa.

Czytaj dalej OD PRAW OSOBY LUDZKIEJ DO PRAW NARODÓW

Aforyzmy o prawdziwym i fałszywym patriotyzmie

Antoni Zygmunt Helcel

Po przezwyciężeniu rewolucji, która w roku 1848 i 1849 zawichrzyła wszelki porządek w monarchii austriackiej, przyjaciele prawnego porządku, pragnąc ustalić jego posady na długą przyszłość, nie jednakowymi przecież w tym zamiarze idą drogami, nie jednakowych używać zwykli środków i owszem jawne między sobą wykazują przeciwieństwa. Nie dziw, bo w istocie choć do jednego dążą celu, to przecież z zupełnie odmiennych wychodzą zasad i różnią się barwą rzeczywiście tak dalece, iż się wzajemnie o szkodliwość i zgubność zasad obwiniają, choć jedni i drudzy mienią się być przyjaciółmi i obrońcami prawego porządku.

Czytaj dalej Aforyzmy o prawdziwym i fałszywym patriotyzmie

Polski patriotyzm wieku niewoli – trzy formuły

Andrzej Nowak

Patriotyzm jako ideologia, jeszcze jeden, choć zarazem wyjątkowy – izm, pojawia się, jak samo pojęcie ideologii i jak większość jej wcieleń w wieku XVIII. W myśli polskiej proces krystalizacji postaw obywatelskich w formy rywalizujących ze sobą ideologii patriotyzmu następuje w wyniku zakwestionowania poczucia ciągłości samej Rzeczypospolitej – przez dominację nad nią obcego mocarstwa (Rosji)[1]. Zbiegło się to w czasie z napływem z zewnątrz wzorów politycznych nowej, oświeceniowej cywilizacji, nie mniej skutecznie niż gospodarka rosyjskich posłów i sołdatów podważających stabilność utrwalonych i uświęconych w tradycji minionego wieku odruchów i przeświadczeń obywateli-szlachty[2].

Czytaj dalej Polski patriotyzm wieku niewoli – trzy formuły

Konsekwencje powstań narodowych w XIX wieku dla polskiej tożsamości narodowej

Tomasz Gąsowski

Badanie tożsamości narodowej to jedno z bardziej atrakcyjnych wyzwań dla humanistyki, w tym także historyków dziewiętnastego stulecia, które w Polsce – przypomnijmy dla porządku – zazwyczaj zamyka się datami 1795-1914/18. Dziewiętnastego dlatego, przynajmniej w tym punkcie na ogół wszyscy są zgodni, że w swej nowoczesnej postaci pojawiła się ona wśród Polaków właśnie w tym stuleciu, podobnie jak to się działo w wielu innych krajach europejskich[1]. Czy i ewentualnie w jakiej postaci występowała ona wcześniej – to już przedmiot sporu czy przynajmniej dyskusji[2].

Czytaj dalej Konsekwencje powstań narodowych w XIX wieku dla polskiej tożsamości narodowej